Lata 1793-1918
jedyny zatrzymany do obecnie XIX-wieczny spichrz potężny punkt miasta - fotografia z początku XX wieku
W 1793 r. po przejściu Koła pod anszlus pruski w mieście mieszkało około tysiąca osób, przeważnie żydów. 7 września 1794 połączone oddziały Andrzeja Jachowskiego i Jana Sieroszewskiego na zwięźle zdobyły miasto, po pewnym czasie lecz wróciło pod jurysdykcję pruską. W 1808 r. powołano w Kole szkołę elementarną. 12 lipca 1812 z niewiadomej przyczyny wybuchł w mieście pożar; spłonęły 34 domy mieszkalne i mnóstwo budynków gospodarczych. 8 sierpnia 1814 r. przez koło przewożono padło księcia Józefa Poniatowskiego, które od czasu tego czasu trafiły do Warszawy. rok po pewnym czasie gród włączono w pakamera tzw. Królestwa Kongresowego. W 1818 r. związek protestancka w Kole skierowała prośbę o zezwolenie na budowę świątyni ewangelickiej. W 1824 r. zniesiono probostwo wobec kościele Świętego Ducha, zaś nietknięty majątek przekazano kolskiej farze. W 1830 r. rozpoczęła się przebudowa ratusza miejskiego w duchu klasycystycznym przez Henryka Marconiego. W 1833 r. wybudowano nowatorski most na rzece Warcie pod adresem Kalisza. W sierpniu 1842 r. poznański kupiec Józef Freudenreich otworzył pierwszą w mieście fabrykę fajansu. W 1843 r. utworzono w Kole filię parafii ewangelickiej. W 1846 r. rozebrano kościółek Świętego Ducha. początkowy kolski hotel został podlegający kwestii nim w 1852 r. przez Floriana Niewiadomskiego. W 1862 r. rozpoczęto budowę zabudowań gospodarczych parafii Podwyższenia Świętego Krzyża. nocą z 6 na 7 lutego 1863 r. zespół powstańców zajął gród i spalił mosty na rzece. 6 maja tego samego roku ciężką bitwę z wojskami rosyjskimi stoczył płk. Edmund Taczanowski. W 1867 r. w następstwie reformy administracyjnej w Rosji, utworzony został powiat kolski, wchodzący w pakamera guberni kaliskiej. W 1872 r. powstała w Kole pierwsza ochotnicza opieka pożarna. W 1876 r. roku rozpoczęto skrupulatny reperacja kolskiej fary, w trakcie którego wyremontowano m.in. sklepienia, polichromię, chór i ołtarze. 30 sierpnia 1879 oficjalnie otwarto 4-klasową Szkołę Realną. W 1883 r. otwarto świątynię ewangelicką. 10 grudnia 1888 r. otwarto w Kole teatr, umieszczony wobec obecnym Nowym Rynku. 10 czerwca 1902 r. zostało założone towarzystwo Śpiewacze „Lutnia”. rok po pewnym czasie otwarto początkowy pula – Kolskie towarzystwo Pożyczkowo-Oszczędnościowe. 2 listopada 1905 r. w Kole miała położenie manifestacja patriotyczna. kilka dni po pewnym czasie w Szkole Handlowej rozpoczęto naukę większości przedmiotów w języku polskim. 5 stycznia 1910 r. uruchomiona została profil komunikacji samochodowej z mięso końskie do Kalisza przez Koło. W 1914 r. wojska rosyjskie opuszczając gród spaliły zbyt sobą most na Warcie i ewakuowały całą administrację na wschód. W końcu października gród na ostatek zajęły wojska niemieckie. W 1915 r. w mieście zaczęła funkcjonować elektrownia. W pierwszej połowie listopada 1918 r. wojska niemieckie opuściły miasto.