Lata 1362-1793
18 lipca 1362 w Dobczycach[1] królik własny Kazimierz III rozległy zezwolił wójtowi Henrykowi wypożyczać gród na prawie magdeburskim, na wyspie rzecznej, zalecany wsi Koło. W 1390 r. oddano aż do użytku wzniesiony w stylu gotyckim gmaszysko ratusza miejskiego. W 1405 r. zakończono, tudzież w 1409 r. poświęcono kolską farę poniżej wezwaniem Podwyższenia Świętego Krzyża oraz Świętej Doroty i Świętej Katarzyny. W 1419 r. abp Mikołaj tuba erygował i ufundował kościółek Świętego Ducha, zawarty poniżej wylocie zapamiętały ku Torunia. W 1451 r. w kościele farnym Jana Gruszczyńskiego konsekrowano na biskupa kujawsko-pomorskiego. 10 czerwca 1454 r. Kazimierz IV Jagiellończyk uwolnił mieszkańców Koła od momentu opłat celnych i targowych w Kłodawie. gród w XV wieku było zmuszone w przypadku wojny aż do wystawienia 15 pieszych żołnierzy. 24 czerwca 1464 r. zwołano w Kole sejm prowincjonalny, po którym to wyruszono na wojnę pruską. W XV wieku w mieście odbyło się kilkanaście zebrań sejmowych szlachty z prowincji wielkopolskiej. W latach 1476-1482 gród nieopodal znajdowało się poniżej bezpośrednimi rządami księżnej Anny Sochaczewskiej. W 1502 r. królik własny Aleksander Jagiellończyk nadał miastu trzy jarmarki w roku i targi w jakikolwiek wtorek. 9 czerwca 1505 r. garncarze z miasteczka Zduny uzyskali przywilej na ustawienie własnego cechu. W 1518 r. w Kole wybuchł pożar, jaki strawił znaczną część miasta. W 1555 r. Żydzi uzyskali przywilej i odtąd mogli osadzać się w Kole. dwójka lata później gród uzyskało układ prawny pobierania cła mostowego. W 1579 r. w mieście było najpierw 86 rzemieślników. W 1593 r. kolscy Żydzi uzyskali pełnię praw obywatelskich. W 1629 r. gród zamieszkiwało najpierw 2500 osób. 17 sierpnia 1655 r. królik szwedzki Karol X Gustaw stanął z 34-tysięcznym wojskiem poniżej Kołem. Zniszczono w takim razie niemal reasumując Przedmieście Zduny. W 1716 r. odbył się świeżej daty zjazd szlachty wielkopolskiej w Kole. W 1759 r. w konsekwencji pożaru zniszczeniu uległ Dom Boży Świętego Ducha. 30 marca 1773 r. poświęcono kamień węgielny poniżej prekursorski Dom Boży klasztorny.